Ngày 30.5.2012, tại Cục Hải quan Đồng Nai, nhằm phục vụ các chuỗi cung ứng tại Đồng Nai phát triển bền vững, góp phần phát triển kinh tế Đồng Nai và cả nước, Hiệp hội Giao nhận Kho vận Việt Nam (VIFFAS); Cục Hải quan Đồng Nai, Tạp chí Vietnam Logistics Review và Báo Hải quan phối hợp tổ chức Hội thảo với chủ đề “Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ logistics tại Đồng Nai”.
Hội thảo đã khảo sát để tìm ra những bất cập trong việc cung ứng các dịch vụ logistics cũng như các dịch vụ khác có liên quan. Qua đó, các diễn giả, khách mời tại hội thảo đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển chuỗi cung ứng logistics tại Đồng Nai trong nỗ lực giảm chi phí logistics và giảm thời gian lưu thông hàng hóa và thông tin tại Đồng Nai.

ĐỒNG NAI VÀ VAI TRÒ TRONG CHUỖI CUNG ỨNG LOGISTICS ĐÔNG NAM BỘ
Đồng Nai là một trong các tỉnh của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là tỉnh đi đầu phát triển khu công nghiệp với số lượng 30 KCN. Cùng với hơn 1.000 doanh nghiệp (DN), nhà máy sản xuất chế biến và các DN hỗ trợ. Tỉnh Đồng Nai đã hình thành các chuỗi cung ứng không chỉ cho tiêu dùng trong nước mà còn phục vụ xuất nhập khẩu; có thể kể như giày dép, cà phê, may mặc, sửa, hóa chất… Để phục vụ các chuỗi cung ứng trên đây, nhiều năm qua, tỉnh Đồng Nai đã hình thành và phát triển GTVT – logistics như cảng sông, các ICD – kho ngoại quan, CFS… và phát triển các DN cung ứng dịch vụ logistics.
Theo quy hoạch xây dựng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (gồm TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, Tây Ninh, Long An, Tiền Giang), trong đó hướng phát triển về phía Đông của TP.HCM được Chính phủ đặc biệt quan tâm do hệ thống giao thông tiện nghi sẵn có như: Quốc lộ 1A, Quốc lộ 20, Quốc lộ 51, tuyến đường sắt Bắc Nam, đồng thời gần cảng Hiệp Phước, Cát Lái, cảng Phước An, cảng Thị Vải, Cái Mép… Có thể nói Đồng Nai đóng vai trò rất quan trọng, là đầu mối giao thông huyết mạch của toàn vùng, nơi đây hứa hẹn sẽ trở thành một trong những đầu tàu kinh tế và là địa phương có tốc độ phát triển nhanh trong cả nước.

Tuy nhiên, việc giao thông vận tải chủ yếu sử dụng đường bộ, cự ly vận chuyển 20-50km việc di chuyển chứng từ, thanh toán, thủ tục, đi lại, kể cả điều kiện cho vận chuyển hàng hóa các DN, nhà máy chế biến… có nhiều hạn chế làm ảnh hưởng chi phí logistics, gây không ít chậm trễ, ảnh hưởng đến các chuỗi cung ứng của Đồng Nai trong việc phục vụ người tiêu dùng cả nước và phát triển XNK của VN. Tuy nhiên hiện tại giao thông của Đồng Nai chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu thực tế đòi hỏi. Hệ thống giao thông và hạ tầng gần như quá cũ kỹ và trở nên quá tải không theo kịp sự phát triển nhanh chóng của tỉnh và cũng như chưa được quan tâm nhiều trong thời gian qua.

HẢI QUAN MẮT XÍCH QUAN TRỌNG
Nhằm tạo điều kiện trong lưu thông hàng hóa, Hải quan Đồng Nai đã luôn luôn đồng hành giúp DN hiểu rõ hơn về một đối tác năng động, luôn đồng hành trực tiếp giải quyết các vướng mắc, khó khăn liên quan đến các thủ tục, thông quan hàng hóa XNK của DN trong suốt quá trình hoạt động đầu tư tại Đồng Nai. Cục Hải quan Đồng Nai là một trong các mắt xích quan trọng vừa thực hiện chức năng quản lý cung ứng dịch vụ công, hỗ trợ tích cực và hiệu quả các bên có liên quan thúc đẩy phát triển các chuỗi cung ứng tại Đồng Nai.
Đến thời điểm hiện nay, Cục Hải quan Đồng Nai đã phục vụ gần 2.000 DN đóng trên các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và ngoài tỉnh. Địa bàn hoạt động là các cảng sông quốc tế, các địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu, khu chế xuất, kho ngoại quan, địa điểm kiểm tra hàng hóa XNK trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và địa bàn tỉnh Bình Thuận. Hiện Hải quan Đồng Nai đã có 08 Chi cục Hải quan trực thuộc, 1 Đội Kiểm soát Hải quan, 01 Ban cải cách hiện đại hóa, 08 Phòng và 01 Trung tâm Dữ liệu và CNTT.
Tính đến ngày 31.12.2011, kết quả thực hiện triển khai hải quan điện tử đạt 100% (07/07) Chi cục thực hiện; Về tờ khai đạt 89% tờ khai thực hiện, vượt chỉ tiêu, và về kim ngạch xuất nhập khẩu: đạt 91% kim ngạch thực hiện, vượt chỉ tiêu.
Ông Huỳnh Thanh Bình – Phó Cục trưởng Cục Hải quan Đồng Nai cho biết: Với mục tiêu “Đồng hành cùng doanh nghiệp”: “Chúng tôi đã nỗ lực cải tiến không ngừng trong thực hiện Luật Hải quan, cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng CNTT trong quản lý, thực hiện thủ tục hải quan điện tử,…”. Song song, Cục Hải quan Đồng Nai luôn duy trì tổ giải quyết vướng mắc ở cấp Chi cục và đường dây nóng tiếp nhận thông tin của doanh nghiệp để giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc của DN trong hoạt động XNK.

ĐIỂM YẾU CHUỖI CUNG ỨNG
Trong hội thảo “Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ logistics tại Đồng Nai”, những “yếu điểm” trong ngành logistics Việt Nam lần lượt được bộc lộ để tìm hướng giải pháp tốt nhất cho DN.
Vấn đề thời gian và những thủ tục tưởng chừng chuyện đã cũ, nhưng vẫn gây nhiều khó khăn cho DN. Việc chờ đợi để lấy được D/O tại một số hãng tàu như EVERGREEN, CMA, NUK, HANJIN…phải mất trung bình 45-90 phút, thậm chí có hãng tàu đến 2 tiếng. Bên cạnh đó, thái độ ứng xử và phục vụ không chuyên nghiệp của các nhân viên hãng tàu cũng khiến các DN bức xúc.
Một vấn đề nhưc nhối trong khoảng thời hian gần đây là những cước phí vô lý của các hãng tàu, điển hình là việc thu phí CIC bất hợp lý tạo thêm áp lực chi phí đầu vào cho DN, phí cược container quá cao trong tình hình tài chính khó khăn như hiện nay cũng là một vấn đề nhạy cảm.
Việc cấp hạ container theo lệnh của hãng tàu cũng gây nhiều khó khăn cho DN. Cụ thể là không phù hợp với thực tế chất xếp tại cảng, gây khó khăn trong việc lấy / đổi container. Khi container phát sinh hư hỏng đòi hỏi phải có số tiền tương đối lớn (3-10 triệu / container) để được hạ container, và thường tại thời điểm phát sinh sự việc, tài xế vận chuyển không thể có được số tiền lớn như vậy để giải quyết công việc.
Vấn đề thiết thực trong vấn đề hạ tầng logistics đang được quan tâm hiện nay là các hãng tàu khai thác các depot ở những nơi xa, gây tốn kém cho phí và thời gian cho DN.

GỠ NÚT
Đúng với tên gọi Hội thảo “Giải pháp nâng cao chất lượng logistics tại Đồng Nai”, các DN và chuyên gia tham dự đã lần lượt đề xuất những giải pháp gỡ bỏ những gút mắc trong ngành logistics.
Cảng Đồng Nai đã đề ra giải pháp tăng cường sử dụng các depot và cảng trung chuyển có khả năng kết nối đường sông bằng sà lan nằm trong khu vực tỉnh Đồng Nai. Điều này giúp giảm chi phí vận chuyển từ các nhà máy đến các cảng trung chuyển tại tỉnh Đồng Nai so với đến cảng Cát Lái, VICT, SPCT, cảng trung chuyển tại khu vực Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh ít nhất 300.000 – 500.000 / container; nếu so với đến các cảng khu vực Cái Mép – Thị Vải thì chi phí này sẽ giảm ít nhất 1.000.000 – 1.500.000 đồng / container. Giải pháp này đồng thời rút ngắn thời gian vận chuyển, và giảm bớt thời gian các xe container lưu thông đường bộ, góp phần giảm tình trạng kẹt xe cũng như giảm bớt hư hại cầu đường.
Cảng Đồng Nai còn đưa ra giải pháp khai thác các kho CFS (kho gom hàng lẻ) nằm ngay trong các cảng trung chuyển tại tỉnh Đồng Nai nhằm giảm được chi phí từ việc chuyển container hàng hóa từ các kho CFS đến các cảng.
Theo nghiên cứu của Hiệp hội VIFFAS, các DN rất mong muốn nhận được sự hỗ trợ của Hải quan, cụ thể ở đây là Hải quan Đồng Nai trong việc tư vấn cho DN ký kết hợo đồng đại lý với các DN cung cấp dịch vụ logistics uy tín, có đủ điều kiện hoạt động đại lý hải quan. Bên cạnh đó, việc mở thêm bãi kiểm hóa tập trung giúp DN có thể giảm thiểu thời gian làm thủ tục, chi phí vận tải.
Ngoài ra, nhu cầu tạo thêm các kho ngoại quan gần cảng ICD Long Bình, ICD Biên Hòa để hỗ trợ DN trong việc xuất nhập khẩu, tạo thuận tiện cho việc lấy hàng, lấy container cũng là một trong các nhu cầu cấp bách của DN để cải thiện các hoạt động dịch vụ logistics của mình tại khu vực tỉnh Đồng Nai